बीड प्रतिनिधी/ डिजिटल बीड
बीड जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांची फसवणूक रोखण्यासाठी कृषी विभागाने मोठी आणि धडक कारवाई करत २० खत विक्रेत्यांचे परवाने निलंबित केले आहेत. आगामी खरीप हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर ही कारवाई करण्यात आली असून, खत विक्रीत सुरू असलेल्या अनियमिततेवर लगाम लावण्याचा प्रशासनाचा स्पष्ट संदेश या माध्यमातून देण्यात आला आहे.दरवर्षी खरीप हंगामाच्या सुरुवातीला खतांची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. या वाढलेल्या मागणीचा फायदा घेत काही विक्रेते खतांचा कृत्रिम तुटवडा निर्माण करून काळाबाजार करत असल्याच्या तक्रारी वारंवार समोर येत होत्या.
शेतकऱ्यांना जास्त दराने खते विकणे, पावती न देणे, तसेच सरकारी नियमांचे उल्लंघन करणे अशा प्रकारांमुळे शेतकरी आर्थिकदृष्ट्या अडचणीत सापडत होते. या पार्श्वभूमीवर बीड जिल्हा कृषी विभागाने विशेष तपासणी मोहीम राबवली.या मोहिमेदरम्यान जिल्ह्यातील विविध खत विक्री केंद्रांची अचानक तपासणी करण्यात आली. तपासणीत अनेक गंभीर अनियमितता आढळून आल्या. काही ठिकाणी ई-पॉस मशीनचा वापर केला जात नव्हता, तर काही विक्रेत्यांनी दुकानाबाहेर आवश्यक असलेले भाव फलक लावले नव्हते. याशिवाय स्टॉक रजिस्टरमध्ये मोठ्या प्रमाणात तफावत आढळून आली. काही ठिकाणी खतांचा साठा दाखवला जात असला तरी प्रत्यक्षात तो उपलब्ध नव्हता, तर काही ठिकाणी नोंद न करता विक्री केली जात असल्याचे उघड झाले.
या सर्व अनियमिततेच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी यांनी कठोर भूमिका घेत संबंधित २० विक्रेत्यांचे परवाने तात्काळ निलंबित करण्याचे आदेश दिले. ही कारवाई केवळ प्रशासनिक नसून शेतकऱ्यांच्या हक्कांचे संरक्षण करण्यासाठी करण्यात आली असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.तपासणीदरम्यान पक्की पावती न देणाऱ्या विक्रेत्यांनाही कडक इशारा देण्यात आला आहे. शेतकऱ्यांनी खत खरेदी करताना नेहमी अधिकृत पावती घ्यावी, अन्यथा फसवणुकीच्या घटनांमध्ये त्यांना न्याय मिळणे कठीण होऊ शकते, असेही कृषी विभागाने सांगितले आहे. यासाठी शेतकऱ्यांनी जागरूक राहणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.कृषी विभागाच्या या कारवाईमुळे खतांचा काळाबाजार करणाऱ्या आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या विक्रेत्यांमध्ये खळबळ उडाली आहे.
अनेक विक्रेत्यांनी आता नियमांचे पालन करण्यास सुरुवात केली असून, प्रशासनाच्या कारवाईची भीती निर्माण झाली आहे. यामुळे भविष्यात अशा प्रकारच्या गैरप्रकारांवर मोठ्या प्रमाणात आळा बसेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.दरम्यान, शेतकऱ्यांमध्ये या कारवाईचे स्वागत करण्यात आले आहे. योग्य दरात आणि वेळेत खते उपलब्ध होणे ही खरीप हंगामासाठी अत्यंत महत्त्वाची बाब आहे. खतांचा तुटवडा किंवा जास्त दरामुळे पिकांच्या उत्पादनावर थेट परिणाम होतो. त्यामुळे कृषी विभागाने घेतलेली ही कारवाई शेतकऱ्यांसाठी दिलासा देणारी ठरली आहे.
याशिवाय, कृषी विभागाने पुढील काळातही अशा तपासण्या सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. जिल्ह्यातील सर्व खत विक्रेत्यांनी नियमांचे काटेकोर पालन करावे, अन्यथा आणखी कठोर कारवाई केली जाईल, असा इशाराही देण्यात आला आहे. विशेषतः ई-पॉस मशीनचा वापर, स्टॉकची अचूक नोंद आणि पारदर्शक व्यवहार यावर भर देण्यात येणार आहे.शेतकऱ्यांनी देखील कोणत्याही प्रकारची फसवणूक झाल्यास त्वरित कृषी विभागाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
तसेच, अधिकृत विक्रेत्यांकडूनच खते खरेदी करावीत आणि संशयास्पद व्यवहार टाळावेत, असा सल्लाही देण्यात आला आहे.एकंदरीत, बीड जिल्ह्यातील कृषी विभागाने घेतलेली ही धडक कारवाई शेतकऱ्यांच्या हितासाठी महत्त्वपूर्ण पाऊल मानली जात आहे. यामुळे खत वितरण व्यवस्थेत पारदर्शकता वाढेल आणि शेतकऱ्यांना योग्य दरात व वेळेत खते उपलब्ध होतील, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
