आष्टी प्रतिनिधी – संदीप सोनवणे
आष्टी विधानसभा मतदारसंघातील आष्टी, पाटोदा आणि शिरूर तालुक्यांमध्ये पावसाअभावी जनावरांच्या चाऱ्याचा गंभीर प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता आहे. पावसाने दडी मारल्याने अनेक भागांतील तलाव, पाणीसाठे आटत चालले असून काही तलाव कोरडे पडल्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. यामुळे शेतीसोबतच दुग्ध व्यवसाय आणि पशुपालनावरही मोठे संकट उभे राहिले आहे.या गंभीर परिस्थितीची दखल घेत आष्टी विधानसभा मतदारसंघाचे आमदार सुरेश धस यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे पत्राद्वारे तातडीने उपाययोजना करण्याची मागणी केली आहे. चारा टंचाईची वस्तुस्थिती जाणून घेण्यासाठी गावनिहाय सर्वेक्षण करून पशुधनाची तातडीने मोजणी करावी आणि आवश्यकतेनुसार चारा डेपो सुरू करण्याचे निर्देश प्रशासनाला द्यावेत, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.
पावसाअभावी चारा टंचाईची परिस्थितीआष्टी विधानसभा मतदारसंघातील अनेक गावांमध्ये यंदा अपेक्षित प्रमाणात पाऊस झालेला नाही. पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने खरीप पिकांवर परिणाम होत असतानाच जनावरांसाठी उपलब्ध असलेला हिरवा चारा आणि पाण्याचे स्रोतही कमी होत आहेत. ग्रामीण भागातील शेतकरी मोठ्या प्रमाणात पशुधनावर अवलंबून असल्याने चाऱ्याची कमतरता ही केवळ जनावरांची समस्या न राहता शेतकरी कुटुंबांच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम करणारी बाब ठरण्याची शक्यता आहे.विशेषतः दुग्ध व्यवसायावर अवलंबून असलेल्या शेतकरी आणि पशुपालकांसमोर मोठे आर्थिक आव्हान उभे राहू शकते.
जनावरांना पुरेसा चारा उपलब्ध न झाल्यास दूध उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता असून, त्याचा थेट फटका पशुपालकांच्या उत्पन्नाला बसू शकतो.तलावांमधील पाणीसाठाही घटलाआष्टी, पाटोदा आणि शिरूर तालुक्यांतील काही भागांमध्ये पाणीसाठे झपाट्याने कमी होत आहेत.
काही तलावांमध्ये अत्यल्प पाणीसाठा शिल्लक असून काही ठिकाणी तलाव कोरडे पडल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे आगामी काळात पिण्याचे पाणी आणि जनावरांच्या पाण्याचा प्रश्न अधिक गंभीर होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.चाऱ्यासोबतच पाण्याची उपलब्धता हा देखील पशुपालकांसाठी महत्त्वाचा मुद्दा आहे. त्यामुळे प्रशासनाने परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन आतापासूनच नियोजन करणे आवश्यक असल्याचे आमदार सुरेश धस यांनी आपल्या पत्रातून निदर्शनास आणून दिले आहे.
चाऱ्याचे दर वाढण्याची शक्यतापावसाअभावी चाऱ्याची उपलब्धता कमी झाल्यास बाजारातील चाऱ्याच्या दरात वाढ होण्याची शक्यता आहे. सध्या उपलब्ध असलेला चारा महाग दराने खरेदी करावा लागत असल्यास पशुपालकांचा आर्थिक भार आणखी वाढू शकतो.जनावरांसाठी दररोज मोठ्या प्रमाणात चाऱ्याची आवश्यकता असते. त्यामुळे चाऱ्याच्या दरात झालेली वाढ ही पशुपालकांच्या मासिक खर्चात मोठी भर घालणारी ठरू शकते. आधीच शेतीमधून अपेक्षित उत्पन्न मिळत नसलेल्या शेतकऱ्यांसाठी हा अतिरिक्त आर्थिक भार चिंतेचा विषय बनला आहे.
ऊसतोड कामगारांच्या पशुधनाचाही प्रश्नआष्टी विधानसभा मतदारसंघातून मोठ्या प्रमाणात ऊसतोड कामगार दरवर्षी विविध भागांत स्थलांतर करतात. या ऊसतोड कामगारांकडेही मोठ्या प्रमाणात पशुधन असल्याचे आमदार सुरेश धस यांनी मुख्यमंत्र्यांच्या निदर्शनास आणून दिले आहे.चारा आणि पाण्याची उपलब्धता नसल्यास या पशुधनाची देखभाल करणे ऊसतोड कामगारांसाठी कठीण होऊ शकते. परिणामी त्यांच्यावर स्थलांतर करण्याची वेळ येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे ऊसतोड कामगारांच्या पशुधनाचा विचार करूनही प्रशासनाने चारा उपलब्धतेचे नियोजन करणे गरजेचे असल्याची मागणी करण्यात आली आहे.गावनिहाय पशुधनाची मोजणी करण्याची मागणीचारा टंचाईवर प्रभावी उपाययोजना करण्यासाठी प्रत्येक गावातील उपलब्ध पशुधनाची अचूक संख्या प्रशासनाकडे असणे आवश्यक आहे.
त्यासाठी आष्टी, पाटोदा आणि शिरूर तालुक्यांतील गावांचे तातडीने सर्वेक्षण करून पशुधनाची मोजणी करण्यात यावी, अशी मागणी आमदार सुरेश धस यांनी केली आहे.गावनिहाय पशुधनाची संख्या निश्चित झाल्यानंतर कोणत्या गावात किती चाऱ्याची आवश्यकता आहे, याचा अंदाज घेणे प्रशासनाला शक्य होणार आहे. त्यानुसार चारा उपलब्ध करून देण्यासाठी नियोजन करता येईल.
आवश्यकतेनुसार चारा डेपो सुरू करण्याची मागणीचारा टंचाईची तीव्रता लक्षात घेऊन ज्या गावांमध्ये परिस्थिती गंभीर आहे, त्या ठिकाणी आवश्यकतेनुसार चारा डेपो सुरू करण्याचे निर्देश प्रशासनाला द्यावेत, अशी मागणी आमदार सुरेश धस यांनी केली आहे.चारा डेपो सुरू झाल्यास पशुपालकांना स्थानिक पातळीवर चारा उपलब्ध होण्यास मदत होईल. तसेच चाऱ्याच्या वाढत्या दरामुळे होणारा आर्थिक भार काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता आहे.
प्रशासनाच्या तातडीच्या उपाययोजनांकडे लक्षआष्टी, पाटोदा आणि शिरूर तालुक्यांतील चारा व पाण्याच्या परिस्थितीकडे आता प्रशासनाने गांभीर्याने लक्ष देण्याची आवश्यकता आहे. पावसाची परिस्थिती, उपलब्ध पाणीसाठा, हिरव्या व कोरड्या चाऱ्याची उपलब्धता आणि पशुधनाची संख्या यांचा आढावा घेऊन तातडीने उपाययोजना करण्याची गरज आहे.चारा टंचाई वाढल्यानंतर उपाययोजना करण्यापेक्षा संभाव्य टंचाई लक्षात घेऊन आधीच नियोजन केल्यास पशुपालकांना मोठा दिलासा मिळू शकतो. त्यामुळे गावनिहाय सर्वेक्षण, पशुधन मोजणी आणि आवश्यकतेनुसार चारा डेपो सुरू करण्याबाबत प्रशासनाने तातडीने कार्यवाही करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
आमदार सुरेश धस यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे केलेल्या या मागणीमुळे आष्टी विधानसभा मतदारसंघातील पशुपालकांच्या चारा व पाण्याच्या प्रश्नाकडे शासनाचे लक्ष वेधले गेले आहे. आता शासन आणि प्रशासनाकडून याबाबत कोणत्या उपाययोजना केल्या जातात, याकडे आष्टी, पाटोदा आणि शिरूर तालुक्यांतील शेतकरी व पशुपालकांचे लक्ष लागले आहे.
