बीड | प्रतिनिधी डिजिटल बीड
सणासुदीचा काळ जवळ येत असतानाच सर्वसामान्यांच्या घरगुती बजेटला आणखी एक मोठा झटका बसला आहे. गेल्या काही दिवसांत साखरेच्या दरात अचानक मोठी वाढ झाली असून महाराष्ट्रातील अनेक बाजारपेठांमध्ये किरकोळ साखरेचा भाव ७० ते ८० रुपये किलोपर्यंत पोहोचल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे चहा, नाश्ता आणि घरगुती पदार्थांपासून मिठाईपर्यंत सर्वच गोष्टींचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे.
साखर ही प्रत्येक कुटुंबाच्या रोजच्या वापरातील महत्त्वाची वस्तू आहे. त्यामुळे तिच्या दरातील वाढ थेट ग्राहकांच्या खिशावर परिणाम करणारी ठरते. विशेषतः आगामी गणेशोत्सव, दसरा आणि दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर साखरेची मागणी वाढण्याची शक्यता असल्याने दरवाढीची चिंता आणखी वाढली आहे. बाजारातील मागणी, उपलब्ध साठा आणि पुरवठा यातील बदलांचा परिणाम साखरेच्या किमतीवर होत असल्याचे बाजारातील अहवालांमधून समोर येत आहे.
अनेक जिल्ह्यांत साखरेचा भाव ७० रुपयांच्या पुढे
महाराष्ट्रातील विविध बाजारपेठांमध्ये साखरेच्या किरकोळ दरात मोठी तफावत दिसून येत आहे. उपलब्ध अहवालानुसार सांगलीमध्ये साखरेचा किरकोळ भाव सुमारे ८० रुपये किलोपर्यंत, तर बुलढाणा आणि वाशिममध्ये ७८ ते ८० रुपये किलोपर्यंत पोहोचल्याचे सांगण्यात आले आहे. कोल्हापूर आणि नाशिकमध्ये सुमारे ७५ रुपये, पुण्यात ७२ रुपये, तर परभणी आणि साताऱ्यात सुमारे ७० रुपये किलो दर असल्याचे वृत्त आहे.
याशिवाय लातूर आणि गोंदिया येथे सुमारे ७० रुपये, हिंगोलीमध्ये ७० ते ७५ रुपये, नागपूरमध्ये ६८ ते ७० रुपये, जळगावमध्ये ६८ रुपये आणि अकोला-नांदेडमध्ये सुमारे ६५ रुपये किलो दर असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. मात्र किरकोळ दर दुकान, ब्रँड, दर्जा आणि स्थानिक पुरवठ्यानुसार बदलू शकतात.
दरवाढीमागे नेमकी कारणे कोणती?
साखरेच्या वाढत्या दरामागे एकच कारण नसून अनेक घटकांचा परिणाम असल्याचे बाजारातील विश्लेषणातून दिसून येते. साखरेचे उत्पादन, उपलब्ध साठा, बाजारातील मागणी, ऊसाचा पुरवठा, इथेनॉलसाठी उसाचा वापर आणि आगामी सणासुदीतील वाढती मागणी यामुळे बाजारभावावर दबाव निर्माण झाला आहे.
पावसातील अनिश्चितता आणि काही भागांतील कमी पावसामुळे ऊस उत्पादनाबाबतही चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे. उत्पादन कमी होण्याची शक्यता निर्माण झाल्यास भविष्यातील पुरवठ्याबाबत व्यापारी आणि ग्राहकांमध्ये अस्वस्थता निर्माण होऊ शकते. या पार्श्वभूमीवर काही काळापासून साखरेच्या बाजारात तेजीचा कल दिसून येत आहे.
याशिवाय बाजारात साठा कमी पडण्याच्या भीतीमुळे काही ठिकाणी व्यापाऱ्यांकडून खरेदी वाढल्यानेही दरावर दबाव आला असल्याचे वृत्त आहे. केंद्र सरकारनेही वाढत्या दरांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी साखरेच्या साठ्यावर मर्यादा आणण्याचा निर्णय घेतला आहे. महिन्याला १० मेट्रिक टनांपेक्षा जास्त साखरेचा व्यापार करणाऱ्या व्यावसायिकांसाठी १ सप्टेंबरपासून १५ दिवसांच्या साठ्याची मर्यादा लागू करण्याची माहिती समोर आली आहे.
मिठाई महागण्याची शक्यता
साखरेच्या दरवाढीचा परिणाम केवळ घरगुती किराणा बजेटपुरता मर्यादित राहणार नाही. मिठाई, बेकरी पदार्थ, शीतपेय आणि विविध खाद्यपदार्थांच्या उत्पादनात साखरेचा मोठ्या प्रमाणात वापर होतो. त्यामुळे उत्पादन खर्च वाढल्यास त्याचा परिणाम अंतिम ग्राहकांच्या किमतीवर होण्याची शक्यता आहे.
गणेशोत्सव आणि त्यानंतर येणाऱ्या दसरा-दिवाळीच्या काळात मिठाईची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढते. पेढे, बर्फी, लाडू, गुलाबजामुन, जिलेबी यांसारख्या पदार्थांच्या निर्मितीसाठी साखर हा प्रमुख कच्चा माल आहे. त्यामुळे साखरेचे दर वाढल्यास मिठाई विक्रेत्यांच्या उत्पादन खर्चातही वाढ होऊ शकते. त्याचा थेट परिणाम मिठाईच्या विक्री किमतीवर होण्याची शक्यता आहे.
सरकारकडून दर नियंत्रणासाठी प्रयत्न
वाढत्या किमतींच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारकडून बाजारातील पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी विविध उपाययोजना केल्या जात आहेत. साखरेच्या साठ्यावर मर्यादा आणण्याबरोबरच वाढत्या किमती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आयातीसंदर्भातही निर्णय घेण्यात आल्याचे वृत्त आहे. भारत सरकारने जवळपास दहा वर्षांनंतर शुल्कमुक्त साखर आयातीला परवानगी दिल्याची माहिती समोर आली आहे. देशांतर्गत बाजारात साखरेचा पुरवठा वाढवून दर स्थिर ठेवण्याचा यामागील उद्देश असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
मात्र या उपाययोजनांचा प्रत्यक्ष परिणाम किरकोळ बाजारातील ग्राहकांना किती लवकर जाणवतो, हे आगामी काळात स्पष्ट होणार आहे. सध्या तरी अनेक बाजारपेठांमध्ये साखरेचे दर चढेच असल्याने ग्राहकांना वाढीव खर्चाचा सामना करावा लागत आहे.
सर्वसामान्यांच्या बजेटवर परिणाम
आधीच डाळी, तेल, भाज्या आणि इतर जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमतींचा सामना करणाऱ्या ग्राहकांसाठी साखरेची दरवाढ ही आणखी एक चिंता बनली आहे. महिन्याला नियमितपणे साखर खरेदी करणाऱ्या कुटुंबांच्या किराणा खर्चात वाढ होण्याची शक्यता आहे. चहा आणि घरगुती पदार्थांमध्ये साखरेचा वापर होत असल्याने दरवाढीचा परिणाम रोजच्या खर्चातून जाणवणार आहे.
दरम्यान, बाजारातील परिस्थिती पाहता आगामी काळात साखरेच्या दरावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. सरकारच्या साठा नियंत्रणाच्या निर्णयामुळे पुरवठा वाढतो का, आयातीचा परिणाम बाजारावर होतो का आणि सणासुदीच्या काळात मागणी किती वाढते, यावर पुढील दरवाढ किंवा दरकपातीची दिशा अवलंबून राहण्याची शक्यता आहे.
महत्त्वाची नोंद: साखरेचे किरकोळ दर शहर, जिल्हा, दुकान, ब्रँड आणि दर्जानुसार बदलू शकतात. त्यामुळे वरील दर हे उपलब्ध बाजार अहवालांवर आधारित आहेत; स्थानिक बाजारातील प्रत्यक्ष दर वेगळा असू शकतो.
,डिजिटल बीड | बातमी खरी, आवाज जनतेचा
वाचा अधिक स्थानिक आणि महाराष्ट्रातील ताज्या बातम्या — digitalbeed.in
